|
تحولات قرقیزستان، مطامع قدرتهای بزرگ |
|
گروه سیاسی خوش خبر- قرقیزستان کشور کوچکی در آسیا مرکزی است که یکی از 15 کشور حاصل از فروپاشی شوروی به شمار می رود، این کشور5میلیون جمعیت و در حدود 200هزارکیلومتر مربع وسعت داشته و مردم آن اکثرا مسلمان بوده و به زبان ترکی قرقیزی تکلم می نمایند. اگرچه از سال 1991 مردم این کشور دارای پرچم، پایتخت، ارتش و حاکمیت به ظاهر مستقل بوده و در سازمان ملل دارای کرسی می باشند ولی واقعیت آن است که تا به امروز نیز از سایه هژمونی قدرت برتر منطقه (روسیه) رهایی نداشته اند. این تقیّد بدان معنی نیست که مردم کشور آن را نمی خواهند، شاید مسائلی همچون سوابق تاریخی، موقعیت ژئوپلتیک و ظرفیتهای موجود کشور چنین مجالی را به آنها نمی دهد. پس از فروپاشی شوروی در بیشتر کشورهای جدید الولاده، رؤسای کمیته مرکزی حزب کمونیست سابق با تغییر نام به عناوینی همچون ریاست جمهوری یا رئیس دولت، کمابیش به حکومت خود با همان سبک و سیاق ولی نام متفاوت ادامه دادند، بدیهی است که سایه نفوذ روسیه نیز همچنان بر سر آنها گسترده ماند.
اما از آغاز دهه اخیر میلادی با کاسته شدن از قدرت جهانی روسیه، رقیب قَدَر آن (آمریکا) تلاشهایی برای نفوذ در حیات خلوت روسیه بعمل آورد اعمال نفوذ در کشورهای بالکان، قفقاز و در مراحل بعدی آسیا میانه از جمله قرقیزستان از آن جمله بود، و نتیجه آن بروز انقلابهای مخملی و رنگی در کشورهایی چون اوکراین- گرجستان و بنوعی قرقیزستان بود بخصوص استفاده مقطعی از این منطقه (آسیای میانه) برای لشکرکشی به افغانستان نیز باعث جلب توجه آمریکا گردیده بود. اما با روی کار آمدن دولت اوباما تغییرات محسوس در روابط روسیه و طرز نگاه به شرق آمریکا به چشم می خورد، سال گذشته اوباما در اولین سفر اروپایی خود در پراگ سخن از برچیدن سلاحهای هسته ای و روابطی نوین با کشورهای شرقی به میان آورد، سیاستی که نمودهای عملی آن به تدریج رخ می نماید لغو برنامه سپر دفاع موشکی در اروپای شرقی که توسط دولت بوش به تصویب رسیده و باعث ایجاد حساسیتهای فراوانی در روسیه می شد. همچنین کوتاه آمدن در موضوع گرجستان و اوکراین از دیگر چراغ سبزهای آمریکا به روسیه بود. اوج این نزدیکی امضای پیمان کاهش سلاحهای هسته ای ( سارک 2) بود که هفته قبل در شهر پراگ به امضای روسای جمهوری دو کشور رسید. به نظر می رسد حوادث اخیر قرقیزستان و برافتادن تقریباً بدون سروصدای دولت حاصل از یک انقلاب گونه رنگی در آسیای میانه نیز شاخه ای از توافقات و پس لرزه های نزدیکی دو قدرت بزرگ جهانی باشد، آمریکا نفوذ خود را در حیات خلوت روسیه کمرنگ تر می سازد، در قبال آن روسیه نیز مواضع خود را نسبت به موضوعهایی از قبیل کاهش سلاحها، و شاید مسئله هسته ای ایران نرم تر می نماید. جالب است که هیأت جدید حاکمه قرقیزستان پس فردای روز استقرار اولیه با عجله راه مسکو را در پیش می گیرند، تا نسخه های جدید خود را دریافت بکنند. قدر مسلم قدرت های بزرگ جهانی همچون روسیه و آمریکا، و سایر که به هیچ معیار و چارچوبی غیر از منافع خود نمی اندیشند، به راحتی بر سر سرنوشت ملتها معامله می نمایند، و این مهم بر عهده روشنفکران و سیاستمداران ملتها می باشد تا به راحتی سرنوشت خود را با مطامع قدرتهای بزرگ گره نزنند.
|